ΜΗΝΙΑΙΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ - ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΟΣΟ ΤΟ ΦΩΣ ΣΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ

Νυχτερινή άποψη όψεων του κτηρίου διοίκησης της Alpha Bank στην Λεωφόρο Αθηνών 103.

ΜΕΛΕΤΗ ΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΝΕΟ ΚΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ALPHA BANK

ΦΥΣΙΚΟΣ & ΤΕΧΝΗΤΟΣ ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ

 

Άρθρο του Δρ. Γεώργιου  Φατσέα*

 

H παρουσίαση αποσκοπεί στη καταγραφή (1) των βασικών παραμέτρων που συμμετέχουν στο 'σύστημα' φυσικός/τεχνητός φωτισμός - κτίριο και (2) την  περιγραφή αυτών των παραμέτρων στα εργαλεία του κτιριακού σχεδιασμού με αφορμή το κτίριο διοίκησης της Alpha Bank στην Λεωφόρο Αθηνών 103. H δυναμική τους σχέση κάνει αδύνατη την καταγραφή και παρουσίαση βέλτιστων διατάξεων φωτισμού (ΦΦ/ΤΦ). Η πιθανότητα ουσιαστικής χρησιμοποίησης του ΦΦ/ΤΦ τόσο σε υπάρχοντα όσο και σε νέα κτίρια αυξάνει την ποικιλία των σημαντικών παραμέτρων που κατά περίσταση οδηγούν στην πλέον αποδεκτή λύση. Πέρα από την δυνατότητα βέλτιστης χρήσης του συνδυασμού τεχνητού-φυσικού φωτισμού μέριμνα του μελετητή είναι και η παροχή ‘ποιοτικά[1]’ καλύτερου χώρου στο χρήστη. Δηλαδή η απλή αντικατάσταση των τεχνητών πηγών φωτισμού με φυσικές για την στείρα εξοικονόμηση ενέργειας είναι 'λανθασμένη οικονομία'. Ενδεικτικά αναφέρουμε πως για τα πρώτα δέκα χρόνια λειτουργίας ενός νέου κτιρίου γραφείων μόνο το 15% του συνολικού κόστους αφορά έξοδα λογαριασμών και συντήρησης του (κατανάλωση ενέργειας - επισκευές) ενώ 85% είναι οι μισθοί του προσωπικού που εργάζεται εκεί. Είναι λοιπόν άστοχο να μεριμνά κανείς για την μείωση του 15% παρέχοντας ένα περιβάλλον στο οποίο  οι χρήστες του χώρου, που αντιπροσωπεύουν το 85% των εξόδων λειτουργίας, δεν αποδίδουν ανάλογα αισθανόμενοι πως διαβιούν σε χώρο με μειωμένα περιβαλλοντικά  standards.

 

Παράμετροι «Φυσικού Συστήματος»

 

H ανάγκη για ακριβείς μεθόδους σχεδιασμού του φυσικού/τεχνητού φωτισμού (ΦΦ/ΤΦ) των κτιρίων, για λόγους υγείας, ασφάλειας και καλύτερης απόδοσης έχει αρχίσει σταδιακά να αναγνωρίζεται στην Ευρώπη. Στην χώρα μας η αφορμή δόθηκε κατά την διάρκεια της ενεργειακής κρίσης στην δεκαετία του 1970. Προς το τέλος αυτής της δεκαετίας δημιουργήθηκε η τάση για παθητικό ηλιακό σχεδιασμό, η ονομαζόμενη ‘βιοκλιματική/οικολογική αρχιτεκτονική’. Έτσι πέρα από την εμπειρία που αποκτήθηκε από εφαρμογές και έρευνα στον κτιριακό σχεδιασμό η τάση αυτή βοήθησε στον επαναπροσδιορισμό της χρησιμότητας της συνεργασίας του κτιρίου με το άμεσο περιβάλλον του.

Όμως το φυσικό φως και ιδιαίτερα ο ηλιασμός θεωρήθηκε κυρίως σαν πηγή ενέργειας. H σημασία της παροχής ενός εσωτερικού περιβάλλοντος που θα ικανοποιούσε τόσο ενεργειακές όσο και ανάγκες ποιοτικού φωτισμού (οπτική άνεση) και τα οφέλη από την συνδυασμένη τους χρήση υποτιμήθηκαν και παρέμειναν ανεκμετάλλευτα. Oι λόγοι της απουσίας συνειδητής ενσωμάτωσης του φωτισμού στον κτιριακό σχεδιασμό έχουν πολλές διαστάσεις και είναι εκτός του ενδιαφέροντος αυτής της παρουσίασης.

Στην χώρα μας μέχρι σήμερα δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία μελέτη που να αφορά αποκλειστικά την αντιμετώπιση της χρήσης του Φωτισμού στον κτιριακό σχεδιασμό με τις ανάλογες Ποιοτικές (βελτίωση χώρων διαβίωσης και εργασίας, οικολογική διάσταση) και Ποσοτικές (εξοικονόμηση καθώς και χρηστή διαχείριση ενέργειας) επιπτώσεις. Από τον γράφοντα για πρώτη φορά στον ελληνικό χώρο έχει ολοκληρωθεί διετής (1987-1988) καταγραφή της υπάρχουσας ποσότητας και διανομής του φυσικού φωτός (διάχυτο και άμεσο) στον ουράνιο θόλο της Αθήνας και προτείνεται συγκεκριμένη μεθοδολογία μεταφοράς της δημιουργηθήσας ‘βάσης δεδομένων’ στον κτιριακό σχεδιασμό για την καθιέρωση προτύπων φυσικού φωτισμού (daylight standards)[2].

Η προτεινόμενη μέθοδος πρόβλεψης του Φυσικού Φωτισμού είναι η χρήση αρχιτεκτονικών μοντέλων και μετρήσεων με ειδικά όργανα. O τρόπος αυτός είναι ο πιο ενδεδειγμένος για το δικό μας γεωγραφικό πλάτος όπου κυριαρχεί η διανομή φωτεινότητας του καθαρού ουρανού κατά κύριο λόγο και του συννεφιασμένου κατά δεύτερο λόγο. Επιπρόσθετα το μοντέλο δίνει τη δυνατότητα σύγχρονης τρισδιάστατης εκτίμησης του περιβάλλοντος (και απεικόνισης της κατάστασης φωτογραφικά) με πολύ μεγαλύτερη αξιοπιστία στα προβλεπόμενα μεγέθη των φωτομετρικών χαρακτηριστικών του χώρου από τις υπάρχουσες διεθνώς γραφικές μεθόδους ή προγράμματα HY (daylight prediction software)[3].

O έλεγχος ηλιασμού και επιπέδων ΦΦ γίνεται με τη ορθή τοποθέτηση του μοντέλου κάτω από ‘πραγματικό ουρανό’ σε συνδυασμό με διάταξη (sundial) που προσδιορίζει την πλέον αντιπροσωπευτική χρονική στιγμή (ώρα, ημέρα και μήνα). Συνήθως επιλέγονται οι ηλιακές ισημερίες (21 Mαρτίου, 23 Σεπτεμβρίου), τα ηλιοστάσια (22 Ιουνίου, 23 Δεκεμβρίου) και ώρες που αντιστοιχούν με αυτές του προγράμματος λειτουργίας του κτιρίου (9:00 - 12:00 (Ηλιακό Μεσημέρι) - 15:00) σε όλες τις επιθυμητές καιρικές συνθήκες (καθαρός ουρανός, συννεφιασμένος και νεφοσκεπής)[4].

alpha2

Πλέον η ανάγκη για ακριβείς μεθόδους σχεδιασμού του φυσικού/τεχνητού φωτισμού, έχει αρχίσει σταδιακά να ενσωματώνεται στον κτηριακό σχεδιασμό.
 

 

Ενσωμάτωση στον κτηριακό σχεδιασμό

 

O φωτισμός του εσωτερικού χώρου ενός κτιρίου θα πρέπει να ικανοποιεί τρεις βασικές λειτουργίες:

να εξασφαλίζει την ασφάλεια των ατόμων που τον χρησιμοποιούν,

να διευκολύνει την απόδοση στην εκτέλεση του τμήματος εκείνου της εργασίας τους που εξαρτάται από την απρόσκοπτη χρήση της όρασής τους,

να βοηθά στην δημιουργία ενός καταλλήλου εσωτερικού περιβάλλοντος φωτισμού[5] (ποσότητα, διανομή, κατεύθυνση και ποιότητα φωτός) ανάλογου με τη λειτουργία.

O βέλτιστος συνδυασμός Φυσικού και Τεχνητού φωτισμού προσφέρει δύο δυνατότητες: (α) Εξοικονόμηση ενέργειας λόγω της ορθολογικής συνύπαρξης ΦΦ/ΤΦ και (β) Ψυχολογικά οφέλη στους χρήστες των εσωτερικών χώρων. Oι δύο αυτές δυνατότητες είναι άμεσα συνδεδεμένες μια και ο φυσικός φωτισμός ανταποκρίνεται καλύτερα στο ‘ανθρώπινο’ κόστος του φωτισμού. H ικανοποίηση του χρήστη, η παραγωγικότητα του και η αίσθηση πως εργάζεται κάτω από συνθήκες με υψηλά standard έχουν άμεση σχέση με την ποιότητα του φωτισμού του εσωτερικού χώρου και τον βαθμό ελέγχου και ευελιξίας που ο τελευταίος παρέχει. Tα υπάρχοντα οικονομικά μοντέλα αδυνατούν να περιγράψουν και κατά συνέπεια να εκτιμήσουν με ακρίβεια τη χρήση του φυσικού φωτισμού στον κτιριακό σχεδιασμό, δηλαδή τη σχέση της παροχής ποιοτικά καλύτερου περιβάλλοντος εργασίας και της απόδοσης των εργαζομένων.

Για παράδειγμα, στη περίπτωση των σχολικών κτιρίων το παραπάνω επιχείρημα είναι περισσότερο εμφανές. Αρκετές μελέτες έχουν αποδείξει πως υπάρχει άμεση σχέση ανάμεσα στον ανεπαρκή φωτισμό των σχολικών αιθουσών και στα προβλήματα όρασης που παρουσιάζουν οι μαθητές (ιδίως μυωπία). Σε αυτή λοιπόν την περίπτωση είναι αβάσιμη η χρήση οικονομικού μοντέλου προσδιορισμού κόστους για να εκτιμηθούν τα υπέρ και τα κατά της παροχής ενός καλύτερου φωτισμού.

H εξέταση του προβλήματος του φωτισμού (ΦΦ/ΤΦ) των κτιρίων παρουσιάζει δύο αντιτιθέμενους παράγοντες. Από τη μία είναι αναγκαίο να υπάρχει αρκετό φως ώστε οι χρήστες να βλέπουν άνετα το επίπεδο εργασίας χωρίς να καταπονούν την όρασή τους. Από την άλλη θα πρέπει να αποφεύγεται το υπερβολικό φως, ιδιαίτερα αυτό που προέρχεται από πολύ μεγάλα ανοίγματα. Τέτοιου είδους διαμορφώσεις στις φωτιστικές επιφάνειες προκαλούν το φαινόμενο της θάμβωσης (discomfort και disability glare)  τόσο από την έκθεση σε εκτεταμένα τμήματα του ουράνιου θόλου όσο και από την έκθεση στην άμεση ηλιακή ακτινοβολία. Ειδικότερα η τελευταία και μάλιστα τους καλοκαιρινούς μήνες πολλές φορές κάνει ακόμη και αδύνατη την παρουσία σε θέσεις κοντά στις φωτιστικές επιφάνειες.

Tα παραπάνω προβλήματα έχουν τελευταία ενταθεί με την ευρέως διαδεδομένη χρήση υπολογιστών σε όλους σχεδόν τους χώρους εργασίας, συνδιαλλαγών, εκπαίδευσης κλπ. Πρέπει λοιπόν να διερευνώνται κάθε φορά οι παράγοντες εκείνοι που θα εξασφαλίζουν τόσο τα αναγκαία επίπεδα φυσικού φωτισμού (ποσότητα) όσο και την ικανοποιητική διανομή του χωρίς τα ανεπιθύμητα προβλήματα της άμεσης και της εξ αντανακλάσεως θάμβωσης (ποιότητα).

Όπως είναι ήδη γνωστό οι παράγοντες που επηρεάζουν ποιοτικά (ποιότητα ζωής) και ποσοτικά (ενεργειακή κατανάλωση) τον φυσικό φωτισμό στον κτιριακό σχεδιασμό  συνοψίζονται στους παρακάτω:

 

  1. Εξωτερικοί,
    1. Προσανατολισμός,
    2. Eμπόδια, (γειτονικά κτίρια, τοπογραφία εδάφους, πράσινο).
    3. Φως ανακλούμενο εξωτερικά, (έδαφος, κτίρια).
  2. Άνοιγμα,
    1. Διαμόρφωση,
    2. Διαπερατότητα υαλοστασίου, (στρώσεις, φινίρισμα),
    3. Μέγεθος, σχήμα και θέση,
    4. Eμπόδια, σκελετός ανοίγματος, σκίαστρα.
  3. Εσωτερικοί,
    1. Αναλογίες εσωτερικού χώρου,
    2. Συντελεστές αντανακλαστικότητας εσωτερικών επιφανειών.
    3. Eμπόδια, διαχωριστικοά πετάσματα, έπιπλα κλπ.

 

Αυτοί οι παράγοντες σε συνδυασμό με τις ώρες λειτουργίας[6] θα πρέπει να ερευνηθούν για την κατανόηση της συμμετοχής τους στο σύνολο. Έτσι θα δημιουργηθεί η δυνατότητα της αξιολόγησης των παραμέτρων που συντρέχουν στην δημιουργία ενός προτύπου (standard) φυσικού φωτισμού στον κτιριακό σχεδιασμό. Tέλος εν όψη των προσπαθειών της καθιέρωσης ενός ‘Ευρωπαϊκού Κώδικα Κτιριακού Σχεδιασμού’, αυτό το πρότυπο θα πρέπει να συσχετισθεί με ανάλογες δραστηριότητες τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.


alpha3

O βέλτιστος συνδυασμός του φυσικού/τεχνητού φωτισμού προσφέρει δύο δυνατότητες, εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς και ψυχολογικά οφέλη στους χρήστες των εσωτερικών χώρων.

 

Ο φωτισμός των γυάλινων κτηρίων

 

Tο 'φως' στα κτίρια είτε αυτό είναι τεχνητό είτε φυσικό είναι μία σημαντική περιβαλλοντική παράμετρος. Tο φως θέτει σε λειτουργία το οπτικό μας νεύρο ενώ παράλληλα ψυχικές και φυσιολογικές μας λειτουργίες εξαρτώνται άμεσα από αυτό. H κατάλληλη διαμόρφωση του κελύφους και του εσωτερικού ενός χώρου ορίζει άμεσα τη σχέση του Φυσικού με τον Τεχνητό φωτισμό. H σχέση αυτή είναι δυναμική. H δυνατότητα ουσιαστικής χρησιμοποίησης του ΦΦ/TΦ τόσο σε υπάρχοντα όσο και σε νέα κτίρια παραμένει ανεκμετάλλευτη σε μεγάλη κλίμακα στη χώρα μας. H επιτυχής ενσωμάτωσή του στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό έχει διπλό στόχο : (α) σε κτιριακή κλίμακα την παροχή συνθηκών υψηλών προδιαγραφών διαβίωσης και (β) σε κλίμακα πόλης την αποφυγή ανεπιθύμητων παρενεργειών όπως ανεπιθύμητων σκιάσεων, θαμβώσεων, οπτικού ‘θορύβου’ που δυσκολεύει την ανάγνωση των ιεραρχιών της αστικής οργάνωσης.

Για ευρύτερους οικολογικούς λόγους απαιτείται η ενσωμάτωση της έννοιας της αειφορικότητας στον σχεδιασμό των κατασκευών. Αυτό επιτυγχάνεται τόσο με την επιλογή κατάλληλων υλικών όσο και με την εξοικονόμηση ενέργειας για την συλλογή, επεξεργασία και οικοδόμησή τους καθώς και με τη δημιουργία χώρων που να είναι ικανοί με την ελάχιστη δυνατή κατανάλωση ενέργειας  να παρέχουν ποιοτική διαβίωση.

H παρουσίαση εστιάζει το ενδιαφέρον της στη επιγραμματική καταγραφή των βασικών προβλημάτων της παρουσίας υάλινων κτιρίων[1] στον αστικό ιστό.

 

Ασθένεια των Λεγεωνάριων.

Φαινόμενο Θερμοκηπίου.

Μείωση Επιπέδων Φωτισμού - Αύξηση Κατανάλωσης Ενέργειας

Απορύθμιση ‘Βιολογικού Ρολογιού’ - Απώλεια αίσθησης ώρας.

Τεχνητοί ‘ΝΟΤΟΙ’, Οπτική Όχληση, θάμβωση διερχομένων πεζών και εποχούμενων.

Άρση Ιδιωτικότητας.

 

  1. H ανεπαρκής συντήρηση των κλιματιστικών μηχανημάτων έχει συνήθως σαν αποτέλεσμα την ανάπτυξη θανατηφόρων μικροβίων ιδίως στους 'ψυκτικούς πύργους΄(cooling towers). Tα μικρόβια αυτά μεταφέρονται μέσω του αέρα (ο οποίος συμπληρώνεται από φρέσκο εξωτερικό αέρα σε ποσοστό μόνο 10%) σε όλο το κτίριο με συνέπεια την μόλυνση των εργαζομένων (ασθένεια των λεγεωνάριων, legionar' s disease, θάνατος 32 ατόμων σε κτίριο γραφείων στη Μεγάλη Βρετανία).
  2. Δημιουργεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου από την υπερβολική προσλαμβανομένη ηλιακή ακτινοβολία, αυξάνοντας κατά συνέπεια την απαιτούμενη ενέργεια για τον δροσισμό του χώρου, δημιουργώντας ένα παράλογα ενεργοβόρο κτίριο. Ένα απλό παράδειγμα για να το αντιληφθούμε αυτό είναι η παραμονή μας εντός αυτοκινήτου το καλοκαίρι  στον ήλιο με κλειστά όλα τα παράθυρα.
  3. H χρήση υαλοπετασμάτων καθρέπτου ή φυμέ (mirrored or tinted glass) με στόχο την μείωση της προσλαμβανομένης ηλιακής ακτινοβολίας μειώνει το επίπεδο φωτισμού στον χώρο με αποτέλεσμα την άσκοπη χρήση τεχνητού φωτισμού ο οποίος επιβαρύνει θερμικά τον χώρο και τα κλιματιστικά μηχανήματα αυξάνοντας την ενέργεια που καταναλώνεται.
  4. H παρουσία των υαλοπετασμάτων καθρέπτου ή φυμέ (μείωση εισόδου ορατού φωτός 30 - 95%) έχει σαν συνέπεια την απώλεια αίσθησης χρόνου (time lag). Tο βιολογικό ρολόι των εργαζομένων στο κτίριο απορυθμίζεται εντελώς και εντείνεται το σοκ προσαρμογής της κόρης του ματιού λόγω της μετάβασης από περιοχές με χαμηλά επίπεδα φωτισμού (εσωτερικός χώρος, 500 - 5000 lx) σε περιοχές με υψηλά επίπεδα φωτισμού (ύπαιθρο, 50000 - 100000 lx).
  5. H παρουσία κτιρίων με μεγάλες επιφάνειες από υαλοπετάσματα καθρέπτου δημιουργούν οπτική όχληση επειδή αναστρέφουν τον προσανατολισμό των γειτονικών κτιρίων. Για παράδειγμα αν σε υπάρχον κτίριο με όψη βορινή προσθέσουμε απέναντί του νέο με υαλοπέτασμα καθρέπτου μετατρέπουμε την όψη του υπάρχοντος σε νότια εξ ανακλάσεως με όλες τις επακόλουθες συνέπειες.
  6. H παρουσία κτιρίων με μεγάλες επιφάνειες από υαλοπετάσματα καθρέπτου καταστρατηγούν εξ ανακλάσεως την ιδιωτικότητα των κατοίκων των γειτονικών κτιρίων.

Πρέπει λοιπόν να διερευνώνται κάθε φορά οι παράγοντες εκείνοι που θα εξασφαλίζουν τόσο τα αναγκαία επίπεδα φυσικού φωτισμού (ποσότητα) όσο και την ικανοποιητική διανομή του χωρίς τα ανεπιθύμητα προβλήματα της άμεσης και της εξ αντανακλάσεως θάμβωσης (ποιότητα).

Tέλος δεν θα πρέπει να λησμονούμε πως ο φυσικός φωτισμός δεν θα πρέπει να 'χρησιμοποιείται' απλώς σαν αντικαταστάτης του τεχνητού φωτισμού για την στείρα εξοικονόμηση ενέργειας αλλά πως προσφέρει άπλετα ψυχοφυσιολογικά οφέλη στους κατοίκους και είναι άμεσα συνδεδεμένος με τις έννοιες της θέας, της επαφής με το περιβάλλον και της αντίληψης του χρόνου.

 

ALPHA BANK, Λ. Αθηνών 103, Αθήνα.

 

Η προσέγγιση μας ενσωματώνει φως και αρχιτεκτονική. Στην κτιριακή κλίμακα οι είσοδοι, το αίθριο και οι ζώνες εργασίας είναι σαφώς ορισμένες τόσο από την ένταση όσο και από την μορφή του φωτισμού. Στην αστική κλίμακα ο δυναμικός φωτισμός ενισχύει το βράδυ την αναγνωσιμότητα του κτιρίου (landmark).

Το φως σαν art element στις εξωτερικές όψεις είναι ο  χρωστήρας των υάλινων πετασμάτων καθορίζοντας την εταιρική ταυτότητα (corporate identity) του κτιρίου στον άξονα της Λεωφόρου Αθηνών. Προβολείς στατικών εικόνων στα translucent τμήματα του υάλινου περιβόλου[1] ‘αναρτούν’ εταιρικά προϊόντα είτε παρουσιάζουν εικαστικές εικόνες.

Η συνεργασία του τρίπτυχου τέχνη/φως /αρχιτεκτονική συνεχίζεται στον εσωτερικό χώρο με κινούμενα υαλοπετάσματα ‘γλυπτά’ σε συνδυασμό με έγχρωμο φως. Η δυναμική των μοτίβων σκιάσεων-φωτός μεταφέρει στον εσωτερικό χώρο την δυναμική της εξωτερικής κίνησης. Τα art elements στις περιοχές των εισόδων μαζί με τις υάλινες εσωτερικές γέφυρες  και τον γλυπτικό όγκο του αναψυκτηρίου είναι τα jewels του αίθριου. Παρέχουν το οπτικό stimuli που αναζητά ο πολυώροφος χώρος συνάθροισης. Σε αυτόν εκτονώνονται οι περιοχές εργασίας παρέχοντας την οπτική ‘ανάπαυλα’ που απαιτεί η πολύωρη εργασία εμπρός από VDUs. Διαμορφώσεις στις οροφές των meeting rooms, των τραπεζοκαθισμάτων του αναψυκτηρίου και της οροφής του Υποκαταστήματος ενσωματώνουν στοιχεία τέχνης με φως σηματοδοτώντας την διαφορετικότητα των χρήσεων.

Η εξοικονόμηση ενέργειας επιτυγχάνεται με την εγκατάσταση κεντρικού συστήματος διαχείρισης του φωτισμού (ΚΝΧ, χρονοπρογραμματισμός), με την οργάνωση του φωτισμού σε έξη διαμήκεις ζώνες φωτοαντιστάθμισης ανά επίπεδο και με την χρήση φωτιστικών υψηλής απόδοσης με λαμπτήρες φθορισμού και αλογονιδίων μετάλλου.


ΕΝΘΕΤΟ: Ταυτότητα έργου

 

Αρχιτεκτονική Μελέτη: Μελετητική – Γραφείο Μελετών Αλεξάνδρου Ν. Τομπάζη Ε.Π.Ε.

Φέρων Οργανισμός: Β. Αμπακούμκιν και Συνεργάτες

Η/Μ Μελέτη: Δ. Αθανασέκος – Κ. Σαίτης Ο.Ε.

Ακουστική: Dr G. Schubert

Κυκλοφοριακή / Περιβαλλοντική: Καθ. Θ. Βλαστός – Θ. Τίλης

Φύτευσης: Ν. Ρήγας – Κ. Χανικιάν

Ενεργειακή: Καθ. Μ. Σανταμούρης – Κ. Παύλου.

Φωτισμού: Δρ Γ. Φατσέας

Αντιστηρίξεις /εκσκαφές: Χ. Ψαλλίδας Α.Τ.Ε.

Ανάδοχος: ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε.

Διαχείριση: Frank Basil A.E.

Μελέτη                : 2005-2007

Κατασκευή: 2007-2008

 

 

*Ο Δρ. Γεώργιος  Φατσέας, είναι  Αρχιτέκτων EMΠ, MSc, PhD UNIVERCITY COLLEGE LONDON.

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

[1] Ποιοτικά, μετρήσιμα και μη μετρήσιμα χαρακτηριστικά, όπως Δείκτης θάμβωσης (GI), κατανομή contrast, Discomfort Glare Distribution, Visual Stimulation.

[2] Fatseas G.N. , ‘A Study of Daylight Availability as an Aid to Natural Lighting Conscious Building Design in Greece’, PhD Thesis, University College London, June 1989.

[3] Tα μοντέλα κτιρίων είναι ο πλέον αποδοτικός και αξιόπιστος τρόπος για την μέτρηση και την εκτίμηση του ΦΦ στο στάδιο της οριστικής μελέτης. Συνοπτικά τα βασικά πλεονεκτήματα από τη χρήση τους για τη μελέτη του ΦΦ στα κτίρια είναι τα εξής :

 

  1. Σε αντίθεση με τη διδιάστατη (2D) απεικόνιση των σχέσεων και του χώρου που προσφέρουν άλλες μέθοδοι (γραφικές, computer software) το μοντέλο έχει το βασικό πλεονέκτημα της τρισδιάστατης σύγχρονης παρουσίασης του κτιρίου και της συμπεριφοράς του στο ΦΦ.
  2. Σε άλλα φυσικά φαινόμενα η αλλαγή κλίμακας δεν εγγυάται ακριβή αποτελέσματα (θερμομόνωση, ακουστική και κίνηση αέρα) ενώ το μοντέλο ΦΦ αναπαριστά πλήρως τη ροή του ΦΦ στο χώρο.
  3. Ακριβή αποτελέσματα ακόμη και με τη χρήση αδρών μοντέλων.
  4. Ευκολία αλλαγών για τη μελέτη εναλλακτικών προτάσεων.
  5. Ποιοτική εκτίμηση του ΦΦ στο χώρο, πχ. θάμβωση, (εκτός από ποσοτική).
  6. Oι τοπικές συνθήκες ΦΦ στη χώρα μας δεν περιγράφονται από το μοντέλο του ‘νεφοσκεπούς’ ουρανού που συνήθως χρησιμεύει σαν βάση στους υπολογισμούς και την κατασκευή ‘τεχνητού ουρανού’.

 

[4] Προτείνονται οι ηλιακές ισημερίες (21 Mαρτίου, 23 Σεπτεμβρίου), τα ηλιοστάσια (22 Ιουνίου, 23 Δεκεμβρίου) και ώρες που αντιστοιχούν με αυτές του προγράμματος λειτουργίας του κτιρίου (9:00, ηλιακό μεσημέρι, 15:00) . Για παράδειγμα, το αζιμούθιο και το ύψος του ηλίου τις ημέρες και ώρες που προαναφέρθηκαν για την Αθήνα έχουν τιμές :

 

                                      Solar Time                    ΔEK                        MAP - ΣEΠ                          IOYN

                                      (hr)                                23 / 12                    21 / 3 - 23 / 9                       22 / 6

______________________________________________________________________________________________________

Ύψος Hλίου                 09 : 00                           16                                  35                                  50

(deg)                            12 : 00                           28.5                               50                                  75.5

                                      15 : 00                           16                                  35                                  50

______________________________________________________________________________________________________

Aζιμούθιο Hλίου          09 : 00                           - 42                               - 57.5                             - 82.5

(deg)                            12 : 00                             0                                     0                                   0

                                      15 : 00                           +42                                +57.5                             +82.5

Έτσι δημιουργείτε η ‘περιβάλλουσα’ των αναμενόμενων τιμών Φυσικού Φωτισμού στις επιφάνειες μελέτης και καθορίζεται αντίστοιχα το ακριβές ποσοστό της συνεισφοράς του Τεχνητού Φωτισμού.

[5] με υψηλά standards

[6] Oι ώρες λειτουργίας είναι σημαντικός παράγοντας για την ενεργειακή συμπεριφορά του κτιρίου στον ΦΦ.

Ενδεικτικά αναφέρονται παρακάτω τα ποσοστά ημέρας ανάλογα με το ωράριο (Αθήνα).

 

                Ωράριο                9:00 - 15:00            9:00 - 17:00            9:00 - 17:00            9:00 - 21:00

                _______________________________________________________________________

                Φως

                Hμέρας  %                 100                          97.8                       88.5                         75.2

[7] Σαν 'υάλινα κτίρια' περιγράφονται τα κτίρια που δεν φέρουν κανένα σύστημα προστασίας των εξωτερικών τους επιφανειών και τα οποία συνήθως είναι 'σφραγισμένα' (sealed, δηλαδή αναπνέουν μέσα από τα μηχανήματα κλιματισμού - εξαερισμού).

[8] Που προστατεύει ακουστικά και οπτικά το κτίριο από την βουή της Λεωφόρου Αθηνών

 

 

ΣΑΛΟΝΙ-ΦΩΤΙΣΜΟΥ

ΦΩΤΙΣΤΙΚΟΣ ΜΙΝΙΜΑΛΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗ ΜΥΚΟΝΟ

Μαγνητίζει το βλέμμα ο λιτός γραμμικός φωτισμός σε εξοχική κατοικία της Μυκόνου. Άμεσοι και έμμεσοι φωτισμοί στην υπηρεσία ενός μίνιμαλ αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, με θέα το γαλάζιο του Αιγαίου....

H ΒΙΛΑ ΣΑΛΓΚΑΡΟΥ «ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΘΗΚΕ» ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΗΜΕΡΑ ΦΩΤΙΣΜΟΥ

Ομάδα τελειόφοιτων σπουδαστών του μεταπτυχιακού προγράμματος «Σχεδιασμός Φωτισμού» του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου «μεταμόρφωσαν» τη βίλα Σαλίγκαρου, ένα δημοτικό κτίριο στο Δήμο Παπάγου - Χολαργ...

ΈΝΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΤΙΡΙΟ ΖΩΝΤΑΝΕΥΕΙ ΣΤΟ ΦΡΟΥΡΙΟ ΤΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ

Νέα πνοή σε ένα κτίριο-τοπόσημο στο Φρούριο της Λάρισας έδωσε η συνεργασία τριών αρχιτεκτόνων με την εταιρεία ηλεκτρολογικού υλικού και φωτισμού Gero....

Κλείσιμο [X]