Η Διεύθυνση Κέντρου Καινοτομίας της ΔΕΗ, με εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό και 14 σύγχρονα εργαστήρια δοκιμών, παρέχει σήμερα υψηλού επιπέδου υπηρεσίες στις μονάδες του ομίλου ΔΕΗ, καθώς και σε ιδιωτικές εταιρείες και δημόσιους οργανισμούς πολλών βιομηχανικών κλάδων, ενώ φιλοδοξεί να αναπτύξει περισσότερες δράσεις με ευρύτερο επιχειρηματικό αντίκτυπο.
Γράφει ο Dr Ιωάννης Π. Ζώης*
H Διεύθυνση Κέντρου Καινοτομίας (ΔΚΚ) της ΔΕΗ αποτελεί την εξέλιξη του πρώην Κέντρου Δοκιμών Ερευνών & Προτύπων (ΚΔΕΠ). Κατόπιν σχετικής απόφασης της ανώτατης διοίκησης του ομίλου ΔΕΗ, η ΔΚΚ, εκτός από τις υφιστάμενες δραστηριότητες, έχει πλέον αναλάβει την ανάπτυξη των απαραίτητων ενεργειών που θα προάγουν την καινοτομία και την έρευνα, με έμφαση στις τεχνολογίες στρατηγικού ενδιαφέροντος.
Πεδία δραστηριοτήτων
Η Διεύθυνση Κέντρου Καινοτομίας (ΔΚΚ) παρέχει υψηλού επιπέδου υπηρεσίες στις μονάδες του ομίλου της ΔΕΗ, καθώς και σε ιδιωτικές εταιρείες και δημόσιους οργανισμούς πολλών βιομηχανικών κλάδων, σε εταιρείες κατασκευών και τηλεπικοινωνιών, σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται στους χώρους του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, των καυσίμων και λιπαντικών, των πλαστικών και μεταλλικών υλικών, στα ναυπηγεία, στις ΔΕΚΟ και στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Οι υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνουν δραστηριότητες αξιολόγησης της συμμόρφωσης, όπως είναι εργαστηριακές δοκιμές, διακριβώσεις, αναλύσεις και έλεγχοι στις εγκαταστάσεις της ΔΚΚ, αλλά και επιτόπιοι έλεγχοι, δοκιμές και επιθεωρήσεις σε εγκαταστάσεις τρίτων. Επιπλέον συμπεριλαμβάνονται εξειδικευμένες τεχνικές και συμβουλευτικές μελέτες που σχετίζονται με την καταλληλότητα και διασφάλιση της ποιότητας υλικών, εξοπλισμού και βιομηχανικών εγκαταστάσεων.
Βασικός σκοπός της ΔΚΚ είναι η αξιόπιστη, αμερόληπτη και ανεξάρτητη παροχή των παραπάνω υπηρεσιών προς κάθε ενδιαφερόμενο.
Αρκετές από τις υπηρεσίες που παρέχει η ΔΚΚ είναι διαπιστευμένες από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (Ε.ΣΥ.Δ.). Πιο συγκεκριμένα, κατέχει πεδίο διαπίστευσης για ένα ευρύ φάσμα δοκιμών, αναλύσεων, ελέγχων και επιθεωρήσεων σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα ΕΛΟΤ ΕΝ ISO/IEC 17025 και ISO/IEC 17020. Το επίσημο πεδίο διαπίστευσης είναι διαθέσιμο στις ιστοσελίδες του ΕΣΥΔ και της ΔΚΚ.
Η ΔΚΚ είναι στελεχωμένη με υψηλού επιπέδου επιστημονικό προσωπικό, αποτελούμενο κατά κύριο λόγο από μηχανικούς, επιστήμονες θετικών επιστημών και τεχνικούς ανάλογων ειδικοτήτων με τις υπηρεσίες που παρέχει. Δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συνεχή εκπαίδευση και κατάρτιση των εργαζομένων, προκειμένου να διασφαλίζει τη συνεχή ανάπτυξη και τον εμπλουτισμό των γνώσεων και των δεξιοτήτων τους.
Ανάπτυξη καινοτομίας
Η νέα διοίκηση της ΔΚΚ φιλοδοξεί να αναπτύξει περισσότερες δράσεις με ευρύτερο επιχειρηματικό αντίκτυπο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
Α. Δημιουργία επιχειρηματικού ταμείου καινοτομίας (Innovation Fund), με μεσοπρόθεσμο στόχο τη δημιουργία εσόδων και τη μετεξέλιξη της ΔΕΗ. Αυτό θα επιτευχθεί μέσα από την επένδυση σε υποσχόμενες νεοφυείς επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο χώρο της ενέργειας και των νέων τεχνολογιών. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί σε τεχνολογίες στρατηγικού ενδιαφέροντος για την επιχείρηση (π.χ. σε ηλεκτροκίνηση, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας [ΑΠΕ], αποθήκευση ενέργειας, έξυπνα δίκτυα κ.λπ).
Β. Λειτουργία επιχειρηματικής θερμοκοιτίδας και επιταχυντή (Business Incubator & Accelerator), για νεοφυείς επιχειρήσεις και νέες καινοτόμες επιχειρηματικές ιδέες, προκειμένου να δημιουργηθούν ευκαιρίες για επενδύσεις και συνέργειες.
Γ. Ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών, ενδεχομένως και σε συνεργασία με ακαδημαϊκούς φορείς της Ελλάδας και του εξωτερικού. Οι εν λόγω δράσεις θα απευθύνονται στην ευρύτερη εγχώρια και διεθνή αγορά και θα δημιουργούν μακροπρόθεσμα στρατηγικό πλεονέκτημα για την ΔΕΗ, την οποία θα καθιστούν περισσότερο ανταγωνιστική. Η δεξαμενή των νέων αυτών δράσεων θα εμπλουτίζεται από τις δραστηριότητες του Ταμείου Καινοτομίας αλλά και από τη συνεργασία με τρίτα μέρη.
Αναλυτικότερα οι υφιστάμενες υπηρεσίες και δραστηριότητες της ΔΚΚ είναι οι εξής:
Εργαστηριακές υπηρεσίες
Η ΔΚΚ, επί του παρόντος, διαθέτει 14 σύγχρονα εργαστήρια δοκιμών που χωρίζονται σε 4 κύριες ομάδες:
Α. Εργαστήρια Ηλεκτρικών Δοκιμών & Μετρήσεων:
- Εργαστήριο Μεγάλης Ισχύος
- Εργαστήριο Υψηλής Τάσης & Διηλεκτρικών Δοκιμών
- Εργαστήριο Ηλεκτρολογικών Ελέγχων και Ηλεκτρικών Μετρήσεων
- Εργαστήριο Μετρολογίας
- Εργαστήριο Ανύψωσης Θερμοκρασίας
- Εργαστήριο Φωτομετρίας
Β. Εργαστήρια Χημικών Αναλύσεων:
- Εργαστήριο Μικροβιολογικών Αναλύσεων
- Εργαστήριο Καυσίμων & Λιπαντικών
- Εργαστήριο Χημείας Υλικών & Περιβάλλοντος
Γ. Εργαστήρια Μεταλλουργικών, ΜΚΕ & Μηχανικών Δοκιμών:
- Εργαστήριο Μεταλλογραφίας
- Εργαστήριο Αντοχής Υλικών (Εργαστήριο Καταστρεπτικών Ελέγχων)
- Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής και μη-Καταστρεπτικών Ελέγχων
Δ. Εργαστήρια Δοκιμών συναφών με Δομικά Έργα:
- Εργαστήριο Σκυροδέματος
- Εργαστήριο Εδαφομηχανικής.
Επιθεωρήσεις
Η ΔΚΚ εκτελεί επιθεωρήσεις δεύτερου και τρίτου μέρους σε μια μεγάλη γκάμα υλικών και εξοπλισμού. Έχει μεγάλη εξειδίκευση σε επιθεωρήσεις που σχετίζονται με ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό και αφορούν ανάγκες για την ανέγερση βιομηχανικών εγκαταστάσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Σημαντικός είναι και ο ρόλος του Φορέα Ελέγχου που διαθέτει η ΔΚΚ, ο οποίος διενεργεί ελέγχους και επιθεωρήσεις σε ανυψωτικά μηχανήματα, μηχανήματα έργου και δοχεία πίεσης με όγκο μεγαλύτερο από 450lt, τα οποία ανήκουν στον πάγιο εξοπλισμό του ομίλου ΔΕΗ Α.Ε.
Ερευνητικά προγράμματα
Η ΔΚΚ δραστηριοποιείται ενεργά και στον τομέα της έρευνας. Επί του παρόντος συμμετέχει σε 15 ερευνητικά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους (ευρωπαϊκή δράση «Horizon») αλλά και από εθνικούς πόρους (Γενική Γραμματεία Έρευνας & Καινοτομίας, Προγράμματα Διεθνών Διμερών Συνεργασιών). Συγκεκριμένα συμμετέχει σε:
- Οκτώ ερευνητικά προγράμματα (SPEAR, PHOENIX, SDN-microSENSE, TERMINET, JAUNTY, 5G-INDUCE, ELECTRON, PHOENI2X) που αφορούν κυβερνοασφάλεια στρατηγικών υποδομών (δίκτυα ηλεκτρισμού, μονάδες ηλεκτροπαραγωγής), Internet of Things, τεχνητή νοημοσύνη και μηχανική μάθηση, τηλεπικοινωνίες 5G, και τηλεκπαίδευση.
- Τρία ερευνητικά προγράμματα (BIOMEK, CO2FUELS και LIGBIO) που αφορούν συλλογή του εκπεμπόμενου διοξειδίου του άνθρακα από τις θερμικές μονάδες της ΔΕΗ (με φυσικό αέριο, λιγνίτη και ντίζελ) και μετατροπή αυτών σε χρήσιμα χημικά με ποικίλες διαδικασίες (εμβιομηχανική, καταλυτική υδρογόνωση, αεριοποίηση).
- Ένα ερευνητικό πρόγραμμα (EVIDENT) που αφορά ανάλυση μεγάλων δεδομένων (Big Data Analytics).
- Ένα ερευνητικό πρόγραμμα (CREATION) που αφορά προηγμένες κεραμικές επικαλύψεις για την αύξηση της αντοχής κρίσιμων μηχανολογικών εξαρτημάτων.
- Ένα ερευνητικό πρόγραμμα (AUTOPSY) που αφορά τη χρήση σμήνους μη-επανδρωμένων εναέριων οχημάτων για επιθεώρηση – επιτήρηση κρίσιμων υποδομών.
- Ένα ερευνητικό πρόγραμμα (ILLIAS) που αφορά τη δημιουργία πρότυπης συσκευής μέτρησης και καταγραφής εναέριων ρύπων, με χρήση σειριακών κβαντικών λέιζερ μεγάλης ευαισθησίας.
Ανάπτυξη νέων εργαστηρίων
Η ΔΚΚ αναπτύσσει το τελευταίο διάστημα τρία νέα εργαστήρια, τα οποία αναμένεται να τεθούν σύντομα σε πλήρη λειτουργία. Τα νέα αυτά εργαστήρια είναι τα εξής:
Ι. Εργαστήριο Ρομποτικής & Ψηφιακών Συστημάτων. Το εργαστήριο Ρομποτικής και Ψηφιακών Συστημάτων δραστηριοποιείται στην πρωτότυπη έρευνα και την ανάπτυξη σε διάφορες πτυχές της ρομποτικής, των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), του αυτόματου ελέγχου και των εφαρμογών τους. Την τρέχουσα περίοδο συμμετέχει στο ερευνητικό πρόγραμμα AUTOPSY (βλ. παραπάνω).
ΙΙ. Εργαστήριο Internet of Things και Βιομηχανικών Εφαρμογών. Η ανάγκη για τη δημιουργία του εργαστηρίου προέκυψε από τη συμμετοχή της ΔΚΚ σε αρκετά ερευνητικά προγράμματα με συναφές αντικείμενο. Σκοπός του εργαστηρίου είναι η ανάπτυξη δραστηριοτήτων εφαρμοσμένης έρευνας στο χώρο του ΙοΤ και καινοτόμων βιομηχανικών λύσεων. Το εργαστήριο επίσης θα φιλοξενεί ψηφιακές υπηρεσίες (πλατφόρμες) που αναπτύσσονται από τις συνεργαζόμενες κοινοπραξίες των ερευνητικών προγραμμάτων, στο πλαίσιο του ρόλου που αναλαμβάνει η ΔΕΗ σε αυτά ως τελικός χρήστης. Επιπροσθέτως, προβλέπεται η παροχή υποδομής σε νεοφυείς επιχειρήσεις και ομάδες, στο πλαίσιο του ρόλου της ΔΚΚ ως θερμοκοιτίδας και επιταχυντή νεοφυών επιχειρήσεων, που δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών.
ΙΙΙ. Εργαστήριο Ηλεκτροκίνησης. Η ανάγκη δημιουργίας του εργαστηρίου προέκυψε από τη σταδιακή διευρυμένη χρήση των ηλεκτρικών οχημάτων και στη χώρα μας, καθώς και από την ανάγκη δημιουργίας δικτύου συστημάτων φόρτισης αυτών σε εθνική κλίμακα.
Στρατηγικός στόχος της ΔΕΗ Α.Ε. είναι η ανάπτυξη και προώθηση της ηλεκτροκίνησης. Ως αρωγός στην προσπάθεια αυτή, η ΔΚΚ αναπτύσσει ένα σύγχρονο εργαστήριο για την εκτέλεση ποικίλων δοκιμών που αφορούν προϊόντα και υπηρεσίες στον τομέα της ηλεκτροκίνησης. Στόχος του εν λόγω εργαστηρίου είναι παροχή όλων των δοκιμών του υπό καθεστώς διαπίστευσης.
Παράλληλα, σε εναρμόνιση με το στόχο για την ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης, η ΔΚΚ σχεδιάζει την ανάπτυξη φορέα πιστοποίησης συναφούς εξοπλισμού.
Η λειτουργία της ΔΚΚ αναμένεται ότι θα συμβάλει περαιτέρω στη δημιουργία κλίματος εξωστρέφειας της ΔΕΗ Α.Ε., με σκοπό την ανάπτυξη στρατηγικών πλεονεκτημάτων για την επιχείρηση, τόσο με νέες υπηρεσίες και προϊόντα όσο και με δυνητικές συνεργασίες και συνέργειες.
*Ο Dr Ιωάννης Π. Ζώης είναι μαθηματικός φυσικός (MSc Cantab, DPhil Oxon, DSc Oxon) στη Διεύθυνση Κέντρου Καινοτομίας (ΔΚΚ) της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ) Α.Ε.
E-mail Επικοινωνίας: I.Zois@dei.gr
