Με την ανάπτυξη των ασύρματων δικτύων και του Internet of Things και με τη ραγδαία εξέλιξη υλικών και σχεδίων, ο τομέας της πυροπροστασίας στη χώρα μας αντιμετωπίζει προκλήσεις, στις οποίες προσπαθούν να απαντήσουν ο νέος Κανονισμός και τα Πρότυπα ενεργητικής και παθητικής πυροπροστασίας.
Άρθρο του κ. Αθανασίου Ελευθερούδη*
Η Ελλάδα, για μία τριακονταετία, βασιζόταν για την ασφάλεια του πολίτη σε περιπτώσεις φωτιάς επί κτιρίων στο Προεδρικό Διάταγμα (Π.Δ.) 71/1988, καθώς και σε μία σειρά από Πυροσβεστικές Διατάξεις (Πυρ.Διατ.) που συμπλήρωναν τη νομοθεσία, η οποία είχε αρχίσει να δείχνει την αδυναμία της να συμβαδίσει με τις σύγχρονες εξελίξεις.
Ο προηγούμενος κανονισμός, πέρα από την παλαιότητά του, χαρακτηριζόταν από πολυπλοκότητα και έριχνε το βάρος στο Πυροσβεστικό Σώμα.
Με το Προεδρικό Διάταγμα (Π.Δ.) 41 που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 80/Α/7-5-2018, η Ελλάδα υιοθέτησε τον καινούριο Κανονισμό Πυροπροστασίας Κτιρίων, ο οποίος αντικατέστησε το Π.Δ. 71/1988. Ο καινούργιος Κανονισμός ήταν αποτέλεσμα ζύμωσης τεσσάρων ετών και αποτελεί μία προσπάθεια υιοθέτησης σύγχρονων προτύπων ενεργητικής και παθητικής πυροπροστασίας, με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα, καθώς και προσπάθεια δημιουργίας ενός ενιαίου πλαισίου.
«Αντίδραση στη φωτιά»
Σύμφωνα με στοιχεία του Πυροσβεστικού Σώματος, το 2018 καταγράφηκαν 3.512 φωτιές σε οικίες, με 26 νεκρούς και 25 τραυματίες, ενώ ως πρωταρχική αιτία απώλειας ζωής παγκοσμίως αναφέρεται η εισπνοή καπνού.
Επιπλέον, στη χώρα μας ξεκίνησε να εφαρμόζεται το σχέδιο nZEBs, που προβλέπει ότι από τις 1/1/2019 όλα τα νέα κτίρια που στεγάζουν δημόσιες υπηρεσίες και από τις 1/1/2021 όλα τα νέα κτίρια γενικά θα είναι μηδενικών εκπομπών.
Αυτές τις εξελίξεις προλαμβάνει ο νέος Κανονισμός, υιοθετώντας τον όρο «αντίδραση στη φωτιά» και εναρμονίζεται με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά πρότυπα. Ουσιαστικά, με την προσθήκη αυτή, ο νέος Κανονισμός ρυθμίζει τη χρήση μονωτικών υλικών, η οποία με την πάροδο του χρόνου θα γίνεται όλο και σημαντικότερη στη χώρα μας, ενώ στοχεύει στον περιορισμό της μεγάλης έκλυσης καπνού κατά τη διάρκεια φωτιάς, φαινόμενο που εντάθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης, λόγω της χρήσης φτηνών υλικών μόνωσης (πλαστικών) και καλωδιώσεων.
Ενεργητική πυροπροστασία
Ένα ακόμα βήμα του Κανονισμού προς τη σωστή κατεύθυνση είναι η υιοθέτηση αυστηρότερων κανονισμών σχετικά με την ενεργητική πυροπροστασία. Συγκεκριμένα, στα κτίρια κατοικιών επιβάλλεται πλέον η τοποθέτηση ενός φορητού πυροσβεστήρα ανά όροφο, ενώ σε κτίρια άνω των 3 ορόφων επιβάλλεται η τοποθέτηση αυτόματου συστήματος πυρανίχνευσης.
Η αυστηροποίηση αυτή του Κανονισμού, σε συνδυασμό με τη χρήση υλικών με καλύτερες προδιαγραφές αντίδρασης στη φωτιά, αποσκοπεί στην έγκαιρη ειδοποίηση των ενοίκων του κτιρίου και στη μικρότερη έκλυση καπνού. Επίσης, ο καθορισμός οδεύσεων διαφυγής βοηθάει στην καλύτερη εκκένωση του κτιρίου.
Στα έτη 2009-2018 έγινε φανερή η ανάγκη ενεργητικής πυροπροστασίας στις κατοικίες, λόγω της ραγδαίας αύξησης της χρήσης φωτιάς ως κύριου μέσου θέρμανσης και μαγειρέματος. Ο Κανονισμός υιοθετεί επίσης και την ανάγκη τοπικού συστήματος κατάσβεσης σε επικίνδυνους χώρους κατηγορίας Β, καλύπτοντας με αυτό τον τρόπο ένα κενό ασφαλείας που υπήρχε σε ευαίσθητες κτιριακές εγκαταστάσεις όπως είναι νοσοκομεία και σχολεία. Ο νέος Κανονισμός δίνει έμφαση επίσης και στα ζητήματα πρόληψης καθώς και εκπαίδευσης του πληθυσμού, μια και η κυριότερη αιτία φωτιάς σε κτίρια είναι η ανθρώπινη αμέλεια.
Ο νέος Κανονισμός εναρμονίζεται πλέον με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και ακολουθεί τις προδιαγραφές του ΕΛΟΤ, ενώ έχουν αφαιρεθεί ορισμοί που καθιστούσαν τον προηγούμενο κανονισμό ανίκανο να ακολουθήσει τις νέες προδιαγραφές και τις νέες τάσεις.
Η χρήση ευρωπαϊκών προτύπων καλύπτει επίσης μία πάγια υποχρέωση της Ελλάδας, ενώ επιτρέπει την καλύτερη διαρρύθμιση της αγοράς, τόσο για τις ελληνικές όσο και για τις ξένες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο χώρο. Επιπλέον, ο νέος Κανονισμός ακολουθεί την ταξινόμηση του Κτιριοδομικού Κανονισμού, γεγονός που απλοποιεί την αδειοδότηση και την εφαρμογή του.
Η εξέλιξη της τεχνολογίας
Σε γενικές γραμμές, ο νέος Κανονισμός Πυροπροστασίας Κτιρίων είναι σύγχρονος, ενοποιημένος και κοιτά προς το μέλλον. Με την αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια, με την εμφάνιση ολοένα και περισσότερων ξένων επενδυτών, καθώς και με την εφαρμογή του σχεδίου nZEB, θα εμφανίζονται ολοένα και περισσότερα κτίρια που υιοθετούν καινοτόμες κατασκευαστικές τεχνικές και υλικά καινούρια και αδοκίμαστα στην –παραδοσιακά συντηρητική– ελληνική οικοδομική κοινότητα.
Η πρόκληση για το νέο Κανονισμό είναι να προλαβαίνει τις τεχνολογικές εξελίξεις σε υλικά και σχέδια, ενώ σταδιακά θα πρέπει να αρχίσει να λαμβάνει υπόψη του τη ραγδαία ανάπτυξη των ασύρματων δικτύων και του Internet of Things. Αυτό διότι έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται ΙοΤ λύσεις για τον περιορισμό των δασικών πυρκαγιών, εξέλιξη που θα αφορά και τους πίνακες πυρανίχνευσης στο εγγύς μέλλον.
*Ο κ. Αθανάσιος Ελευθερούδης είναι διπλωματούχος ηλεκτρολόγος μηχανικός και μηχανικός Η/Μ της Olympia Electronics A.E.
