Οδηγία 2024/2749: Αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά

Η Οδηγία (ΕΕ) 2024/2749 αφορά τις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των προϊόντων, καθώς επίσης το τεκμήριο συμμόρφωσης, την έκδοση κοινών προδιαγραφών και την εποπτεία της αγοράς λόγω έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά.

Άρθρο του κ. Νισσήμ Μπενμαγιώρ*

Η Οδηγία (ΕΕ) 2024/2749 εκδόθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2024 και δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ στις 8 Νοεμβρίου 2024. Αφορά την αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά και τροποποιεί σειρά οδηγιών για προϊόντα και εξοπλισμό.

Η Οδηγία εισάγει ειδικές διαδικασίες έκτακτης ανάγκης σχετικά με:

• Την αξιολόγηση συμμόρφωσης προϊόντων.
• Το τεκμήριο συμμόρφωσης.
• Την έκδοση κοινών προδιαγραφών.
• Την εποπτεία της αγοράς.

Προϋπόθεση εφαρμογής της Οδηγίας είναι να έχει ενεργοποιηθεί το σχετικό πλαίσιο έκτακτης ανάγκης για την εσωτερική αγορά. Η ειδική διαδικασία ενεργοποιείται μόνο όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις του Κανονισμού 2024/2747 και υπάρχει σχετική εκτελεστική πράξη της Επιτροπής.

Ο Κανονισμός 2024/2747

Ο Κανονισμός 2024/2747 καθιερώνει το πλαίσιο για την πρόβλεψη, την προετοιμασία και την αντίδραση σε κρίσεις, ενώ προβλέπει μέτρα για τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων, υπηρεσιών και προσώπων σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Θεσπίζει κανόνες που αποσκοπούν στη διασφάλιση –κατά τη διάρκεια κρίσης– της ομαλής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, συμπεριλαμβανομένης της ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων, υπηρεσιών και προσώπων, καθώς και της διαθεσιμότητας συναφών με την κρίση εμπορευμάτων και υπηρεσιών κρίσιμης σημασίας για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τις δημόσιες αρχές.

Η Οδηγία (ΕΕ) 2024/2749

Η Οδηγία (ΕΕ) 2024/2749 τροποποιεί σε χωριστά άρθρα 10 Οδηγίες, όπως φαίνονται στον πίνακα 1:

Πίνακας 1: Τροποποιούμενες Οδηγίες από την Οδηγία (ΕΕ) 2024/2749.

Η Οδηγία δεν τροποποιεί τους συνήθεις κανόνες αλλά ενεργοποιεί πρόσθετους έκτακτους μηχανισμούς μόνο όταν έχει ενεργοποιηθεί η λειτουργία έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, και μάλιστα για προϊόν το οποίο έχει χαρακτηριστεί «συναφές με την κρίση εμπόρευμα». Οι μηχανισμοί αυτοί είναι προσωρινοί και έκτακτοι.

Η Οδηγία προβλέπει συγκεκριμένες τροποποιήσεις για κάθε μία από τις Οδηγίες.

Αρχικά εισάγονται δύο ορισμοί που παραπέμπουν στον Κανονισμό 2024/2747:

-«Συναφή με την κρίση εμπορεύματα».

-«Λειτουργία έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά».

Στη συνέχεια δημιουργείται μηχανισμός ώστε, σε περίπτωση ενεργοποίησης της έκτακτης ανάγκης:

-Να επιταχύνεται η αξιολόγηση συμμόρφωσης και οι κοινοποιημένοι οργανισμοί να δίνουν προτεραιότητα στις αιτήσεις αξιολόγησης συμμόρφωσης. Η προτεραιότητα όμως δεν σημαίνει ότι ο κατασκευαστής απαλλάσσεται από τις απαιτήσεις ασφαλείας.

-Να υπάρχει παρέκκλιση από τις διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης που απαιτούν την υποχρεωτική συμμετοχή κοινοποιημένου οργανισμού.

-Να υπάρχει δυνατότητα προσωρινής εθνικής έγκρισης, η οποία καθορίζει τις προϋποθέσεις και τις απαιτήσεις βάσει των οποίων ο εξοπλισμός μπορεί να διατεθεί στην αγορά ή να τεθεί σε λειτουργία χωρίς να έχει σήμανση CE, σε εξαιρετική, προσωρινή και συμπληρωματική βάση ως προς τις διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης που προβλέπονται στις Οδηγίες που αφορούν τον εξοπλισμό.

-Να εφαρμόζονται ειδικές δραστηριότητες εποπτείας της αγοράς και αμοιβαία συνδρομή μεταξύ των αρχών.

Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 12, η Οδηγία δεν προβλέπει την αυτόματη αμοιβαία αναγνώριση κάθε εθνικής έγκρισης που παρεκκλίνει από τις διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης σε περιόδους κρίσης, καθώς αποσκοπεί στην αποφυγή οποιασδήποτε καταστρατήγησης ή υπονόμευσης της διαδικασίας σήμανσης CE, με στόχο τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών όσον αφορά την ασφάλεια των προϊόντων που διατίθενται στην ενωσιακή αγορά και φέρουν τη σήμανση CE.

Συνεπώς, οι εν λόγω νέοι κανόνες παρέκκλισης, στο βαθμό που απαγορεύουν την τοποθέτηση της σήμανσης CE σε προϊόντα που έχουν εγκριθεί μόνο σε εθνικό επίπεδο, δεν επηρεάζουν την εναρμονισμένη νομοθεσία για τα προϊόντα και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στη σήμανση CE, η οποία μπορεί να τοποθετηθεί μόνον εφόσον έχουν τηρηθεί όλοι οι εναρμονισμένοι ουσιαστικοί και διαδικαστικοί κανόνες.

Για την εθνική εναρμόνιση της Οδηγίας, μέχρι τη σύνταξη του παρόντος άρθρου, είχαν εκδοθεί οι πράξεις που αναφέρονται στον πίνακα 2:

Πίνακας 2: Πράξεις εθνικής εναρμόνισης σε συμμόρφωση με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/2749.

*O κ. Νισσήμ Μπενμαγιώρ είναι Μηχανολόγος – Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΕΜΠ και Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Εργαστηρίων (HellasLab).