Με κοινή εκδήλωση στο Verde.tec Forum 2026, το ΕΜΠ και το ΕΑΠ παρουσίασαν όλες τις τελευταίες εξελίξεις σχετικά με τα βιώσιμα κτίρια και τον έξυπνο οδοφωτισμό.
Μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εκδήλωση πραγματοποίησαν το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) και το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ) στο Verde.tec Forum, το οποίο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 8ης διεθνούς έκθεσης Verde.tec / Τεχνολογίες Περιβάλλοντος. Η εκδήλωση είχε τίτλο «Βιώσιμα κτίρια και έξυπνος οδοφωτισμός: Από την εκπαίδευση στην πιστοποίηση», πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 1η Μαρτίου 2026 και συγκέντρωσε το ενδιαφέρον των παρευρισκομένων.
Μεθοδολογίες και εργαλεία αξιολόγησης
Την εκδήλωση άνοιξε ο διδάκτορας κ. Κωνσταντίνος Μπαλαράς, διευθυντής ερευνών στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος & Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, ο οποίος παρουσίασε δύο πρακτικές ευρωπαϊκές μεθοδολογίες και εργαλεία αξιολόγησης της αειφορίας και της ανθεκτικότητας κτιρίων και των πόλεων, για την υποστήριξη των τεχνικών υπηρεσιών δήμων και εμπειρογνωμώνων.
Όπως επισήμανε, η μέθοδος CESBA MED προσφέρει ένα πολυπαραμετρικό πλαίσιο αξιολόγησης της βιωσιμότητας κτιρίων, γειτονιών και πόλεων, χρησιμοποιώντας ένα πλαίσιο δεικτών που καλύπτουν όλες τις πτυχές της αειφορίας, σε συνδυασμό με συντελεστές βαρύτητας. Η συγκεκριμένη μέθοδος υποστηρίζεται από απλά υπολογιστικά εργαλεία και εκπαιδευτικό υλικό, προσαρμοσμένα και δοκιμασμένα στην ελληνική πραγματικότητα.
Στη συνέχεια, ο δρ. Κωνσταντίνος Μπαλαράς παρουσίασε τη μέθοδο ReMED, η οποία αποτελεί μετεξέλιξη της προηγούμενης μεθόδου και προχωρά σε αξιολόγηση της ανθεκτικότητας του δομημένου περιβάλλοντος και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής χρησιμοποιώντας τους απαραίτητους δείκτες ώστε να είναι συμβατή με τα σχέδια δράσης για την αειφόρο ενέργεια και το κλίμα των δήμων. Όπως σημείωσε, τα εργαλεία και το υποστηρικτικό υλικό είναι ελεύθερα προσβάσιμα σε όλους.
Ο ρόλος της εκπαίδευσης
«Ο ευφυής έλεγχος και η βιωσιμότητα: Ο ρόλος της εκπαίδευσης στα σύγχρονα πρωτόκολλα κτιρίων και πόλεων» ήταν το θέμα της ομιλίας του κ. Παναγιώτη Κονταξή, λέκτορα εφαρμογών στη μονάδα Τεχνολογίας Φωτισμού του Ερευνητικού Εργαστηρίου Κτιριακών και Βιομηχανικών Ενεργειακών Συστημάτων του Τμήματος Ηλεκτρολόγων & Ηλεκτρονικών Μηχανικών, στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής.
Ο κ. Κονταξής ανέδειξε τον κρίσιμο ρόλο της εκπαίδευσης και της πιστοποίησης όσον αφορά τη μετάβαση προς τα βιώσιμα κτίρια και τον έξυπνο οδοφωτισμό. Ανέλυσε πώς τα σύγχρονα συστήματα αυτοματισμού (BMS) και τα πρωτόκολλα επικοινωνίας (όπως το KNX, το BACnet και το NB-IoT) αποτελούν τη λύση για την ενεργειακή εξοικονόμηση και την άνεση των χρηστών. Παράλληλα, επισήμανε το υφιστάμενο κενό μεταξύ θεωρητικής γνώσης και πρακτικής εφαρμογής, τονίζοντας την ανάγκη για διεπιστημονική κατάρτιση που συνδυάζει την κλασική ηλεκτρολογία με τις τεχνολογίες πληροφορικής (IT).
Τέλος, πρότεινε μία ολιστική εκπαιδευτική προσέγγιση με έμφαση στην πρακτική εξάσκηση και στις επίσημες πιστοποιήσεις για την αποτελεσματική διαχείριση των πολύπλοκων τεχνολογιών αιχμής.
Μοντελοποίηση κατασκευαστικών πληροφοριών
Ο καθηγητής του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου κ. Στέλιος Ζερεφός παρουσίασε την κατάσταση ενσωμάτωσης και εκπαίδευσης όσον αφορά τη μοντελοποίηση κατασκευαστικών πληροφοριών (Building Information Modelling [ΒΙΜ]) στη χώρα μας. Υποστήριξε ότι υπάρχει ενδεχόμενη υποχρεωτικότητα χρήσης ΒΙΜ στα δημόσια έργα, δίνοντας παραδείγματα από τις δράσεις του Υπουργείου Υποδομών & Μεταφορών και τους νέους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο κ. Ζερεφός ολοκλήρωσε την ομιλία του με την παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος διά βίου μάθησης, το οποίο έχει τίτλο «Σχεδιάζοντας με ΒΙΜ» και υλοποιείται από το Κέντρο Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης (Κ.Ε.ΔΙ.ΒΙ.Μ.) του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου (ΕΑΠ). Όπως είπε, στα πλαίσια του συγκεκριμένου προγράμματος έχουν ήδη ολοκληρωθεί 4 κύκλοι επαγγελματικής κατάρτισης στο σχεδιασμό ΒΙΜ, και έχουν καταρτιστεί οι Έλληνες μηχανικοί που το παρακολούθησαν.
Η εκπαίδευση μηχανικών & το Παράρτημα της ASHRAE
Ο κ. Κωνσταντίνος Νικολάου, χημικός μηχανικός και μεταπτυχιακός φοιτητής στο ΕΑΠ, αναφέρθηκε στην εκπαίδευση των μηχανικών σε περιβάλλον τεχνολογικής μεταβολής και στη συμβολή του ΕΑΠ μέσω μεταπτυχιακών προγραμμάτων.
Παράλληλα, ο κ. Νικολάου έκανε παρουσίαση του φοιτητικού παραρτήματος της Αμερικανικής Ένωσης Μηχανικών Θέρμανσης, Ψύξης και Κλιματισμού (American Society of Heating, Refrigerating, and Air-Conditioning Engineers [ASHRAE]) που ιδρύθηκε το 2024 στο ΕΑΠ. Η παρουσίαση ανέδειξε την ανάγκη συνεχούς εκπαίδευσης των μηχανικών, λόγω των ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων, των νέων κανονισμών και των αυξημένων απαιτήσεων για το δομημένο περιβάλλον.
Όπως επισήμανε ο κ. Νικολάου, το φοιτητικό παράρτημα της ASHRAE ενισχύει τη μάθηση και τη δικτύωση, συμβάλλει σε δράσεις όπως είναι διαδικτυακές ομιλίες, επισκέψεις στο πεδίο και συμμετοχή σε διεθνή συνέδρια, ενώ παράλληλα καλλιεργεί τη συνεργασία και προάγει τις επαγγελματικές σχέσεις. Συνολικά, το παράρτημα λειτουργεί ως γέφυρα σύνδεσης των φοιτητών με την επιστημονική κοινότητα και ενισχύει τις δεξιότητές τους σε θέματα βιωσιμότητας και ποιότητας εσωτερικού περιβάλλοντος.
Βιώσιμο εσωτερικό περιβάλλον
Από την πλευρά του, ο καθηγητής του ΕΑΠ κ. Λάμπρος Δούλος έκανε ομιλία με τίτλο «Βιώσιμο εσωτερικό περιβάλλον: Η ορθή εκπαίδευση είναι το κλειδί της επιτυχίας». Όπως τόνισε, απαιτείται επιστημονική εξειδίκευση όσον αφορά τη θερμική, ακουστική και οπτική άνεση, την ποιότητα του αέρα και την ενεργειακή θωράκιση του κελύφους των κτιρίων, καθώς περνάμε το 90% του χρόνου μας σε εσωτερικούς χώρους.
Τόνισε πως παρότι είναι εξαιρετικά σημαντικές οι διεθνείς πιστοποιήσεις LEED (Leadership in Energy and Environmental Design: Σύστημα περιβαλλοντικής αξιολόγησης στη διαχείριση κατασκευαστικών έργων), WELL (που αφορά την υγεία και την ευεξία των ανθρώπων μέσα στο δομημένο περιβάλλον), BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method: Μέθοδος Περιβαλλοντικής Αξιολόγησης Κτιρίων) και DGNB (Deutsche Gesellschaft für Nachhaltiges Bauen: Γερμανικό Συμβούλιο Αειφόρου Οικοδομής), απαιτείται κριτική γνώση για την επιλογή της πλέον ωφέλιμης για κάθε κτίριο, καθώς οι βιώσιμοι στόχοι τους διαφέρουν.
Στην ομιλία του αναφέρθηκε εκτενώς στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του ΕΑΠ «Βιώσιμος σχεδιασμός εσωτερικού περιβάλλοντος κτιρίων», επισημαίνοντας την αξία της επιστημονικής κατάρτισης και των δράσεων που προσφέρονται μέσω αυτού, όπως είναι το φοιτητικό παράρτημα της ASHRAE, τα τεχνικά συνέδρια και οι εκπαιδευτικές επισκέψεις.
Πιστοποίηση φωτιστικών σωμάτων
Ο δρ. Παναγιώτης Παπασταμάτης, μηχανικός του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ), παρουσίασε τις απαιτήσεις για την πιστοποίηση φωτιστικών σωμάτων σύμφωνα με ευρωπαϊκές Οδηγίες όπως είναι η 2014/30/EU για την ηλεκτρομαγνητική συμβατότητα (Electro-Magnetic Compatibility [EMC]). Κατά την παρουσίασή του ανέλυσε κρίσιμες δοκιμές ηλεκτρομαγνητικών εκπομπών (αγόμενων, ακτινοβολούμενων, αρμονικών) και ατρωσίας σε φαινόμενα όπως είναι οι ηλεκτροστατικές εκφορτίσεις, οι υπερτάσεις και οι βυθίσεις τάσης.
Επιπλέον, αναφέρθηκε στις νέες απαιτήσεις για τη φωτεινή πάλμωση (PstLM) και το στροβοσκοπικό φαινόμενο (SVM), και υπογράμμισε τη σημασία των διαπιστευμένων εργαστηρίων όπως είναι το Εργαστήριο Υψηλών Τάσεων του ΕΜΠ, που εγγυώνται την τεχνική επάρκεια, την αξιοπιστία των μετρήσεων και τη συμμόρφωση των προϊόντων με τα διεθνή πρότυπα.
Πιστοποίηση οδικών έργων & σηράγγων
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την ομιλία του καθηγητή του ΕΜΠ Κ. Ιωάννη Γκόνου για τις ανάγκες πιστοποίησης στα υπαίθρια οδικά έργα και τις σήραγγες, σύμφωνα με τον νέο κανονισμό μελετών φωτισμού που κατέστη υποχρεωτικός για όλα τα δημόσια έργα από τις 29 Ιανουαρίου 2025.
Ο κ. Γκόνος εστίασε στην οδική ασφάλεια, στην ενεργειακή αποδοτικότητα μέσω τεχνολογίας LED και στη συμμόρφωση με ευρωπαϊκά πρότυπα όπως το ΕΝ 13201. Ανέλυσε τις ελάχιστες τεχνικές προδιαγραφές, τον περιορισμό της φωτορύπανσης και την ανάγκη για φωτομετρικές μετρήσεις. Τέλος, υπογράμμισε τη σημασία των δειγματοληπτικών ελέγχων και των δοκιμών σε διαπιστευμένα εργαστήρια κατά ISO 17025 για την αξιόπιστη επιλογή των φωτιστικών σωμάτων.
*Το βίντεο της εκδήλωσης έχει αναρτηθεί στο κανάλι της T-Press στο YouTube: www.youtube.com/@tpresswebtv
